Kształtowanie kompetencji w Przedszkolu

Kompetencje zdefiniowane w Zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej z dnia 18 XII 2006r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie jako połączenie: wiedzy, umiejętności, postaw odpowiednich do sytuacji.

„Kształtowanie kompetencji kluczowych u dzieci w Przedszkolu nr 2 w Bytowie założenie na rok 2018/2019”

Kształtowanie kompetencji w naszym przedszkolu ma wyjątkowy charakter. Z jednej strony ma na celu wyposażenie dziecka w odpowiednią wiedzę, a z drugiej – dostarczenie okazji, które pozwolą wyrobić w nim odpowiednie nawyki i zdobyć umiejętności praktyczne, a także przez działanie umożliwią kształtowanie odpowiednich postaw. Na tym etapie rozwojowym i edukacyjnym na        szczególną uwagę zasługują zatem: modelowanie, naśladowanie pozytywnych wzorców, świadome tworzenie sytuacji     pozwalających na aktywne uczestnictwo, odczuwanie i eksplorację dostępnej przestrzeni z zastosowaniem zasad indywidualnego podejścia do każdego dziecka. Proces kształtowania i rozwijania kompetencji kluczowych trwa przez całe życie, a jego instytucjonalnym początkiem jest uczestnictwo dziecka w różnych formach edukacji przedszkolnej.

Wyróżnia się 8 kompetencji kluczowych:

1. POROZUMIEWANIE SIĘ W JĘZYKU OJCZYSTYM
Jest to zdolność do codziennego komunikowania się dziecka w środowisku przedszkolnym z dorosłymi i innymi dziećmi (np. komunikowanie własnych potrzeb, emocji, opowiadanie o zdarzeniach, odpowiadanie na pytania). Jest to poszerzanie słownika czynnego, kształtowanie aktywności i ciekawości. Motywuje też do zadawania pytań co jest postawą do rozwijania innych kompetencji.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Codzienne wspomagamy rozwój mowy dziecka poprzez:
– słuchanie utworów literackich czytanych zarówno przez nauczyciela, jak i zaproszonych gości
– wypowiedzi spontaniczne i kierowane
– ćwiczenia pamięci odtwórczej, nauka wierszy, ról
– odgrywanie scenek (drama, zabawy paluszkowe, tatr kukiełkowy, pacynki)
– występy artystyczne dzieci w uroczystościach przedszkolnych Przedszkolaki Niepodległej- spektakl słowno –
   muzyczny związany z rocznicą odzyskania niepodległości
– uczestnictwo w konkursach ( „ Moja Ojczyzna Niepodległa” 100 lecie Niepodległości, Przegląd Twórczości
   Kaszubskiej, Przegląd twórczości przedszkolnej)
– wypowiadanie się dziecka na własny temat
– prowadzenie codziennych różnorodnych zabaw logopedycznych, (artykulacyjnych, oddechowych)
– zapewnienie wsparcia logopedycznego w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
– zajęcia logorytmiki dla wszystkich grup (1 x w tygodniu)
– ćwiczenia grafomotoryki ręki, jako przygotowanie do pisania (np. plastelina, ciastolina, gazety, masa solna, masa 
    kauczukowa, masa papierowa itp.)
– wprowadzanie liter, czytanie prostych wyrazów i zdań,
– kreślenie wzorów literopodobnych na różnorodnym podłożu, kreślenie liter po śladzie i samodzielnie
– kontakt z żywym słowem – uczestniczenie w spektaklach teatralnych w przedszkolu oraz BCK-u w Bytowie
– kącik czytelniczy w każdej sali – codzienny kontakt z literaturą dla dzieci.
– warsztaty biblioteczne – 1 x semestr

2. POROZUMIEWANIE SIĘ W JĘZYKACH OBCYCH
Opiera się na wprowadzaniu zabaw językowych, używaniu prostych zwrotów w języku obcym w sytuacjach codziennych i w zabawie. Istotnym elementem jest wprowadzenie dziecka w odmienne od znanych i typowych sytuacji społecznych, wskazywanie na bogactwo kulturowe, społeczne i językowe innych narodów.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
W ramach realizacji zadań z tego obszaru dzieci uczestniczą w zajęciach języka angielskiego 2 x w tygodniu, 5 i 6 latki po 30 minut, 3-4 latki po 15 min. Podczas zajęć przedszkolaki poznają i utrwalają podstawowe słowa i zwroty w języku angielskim (np. podają swoje imię, wiek, określają nastrój, liczą, nazywają kolory, części ciała, ubrania, podają nazwy zwierząt, części garderoby), śpiewają i tańczą do piosenek w języku angielskim.

3. KOMPETENCJE MATEMETYCZNE I PODSTAWOWE KOMPETENCJE NAUKOWO-TECHNICZNE.
Jest to umiejętność wykorzystywania myślenia matematycznego i logicznego w celu rozwiązywania problemów wynikających z codziennych sytuacji. Podstawowe kompetencje naukowo-techniczne odnoszą się do wykorzystywania i stosowania wiedzy oraz objaśnienia świata przyrody, czyli eksperymentowanie, obserwowanie zjawisk, sprawdzanie, majsterkowanie.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Rozwijanie kompetencji matematycznych to codzienne zabawy w przeliczanie, klasyfikowanie, mierzenie, ważenie, rozróżnianie stron: lewa/prawa, realizacja ćwiczeń z programu prof. E. Gruszczyk-Kolczyńskiej – „Dziecięca matematyka” (m.in. przeliczanie, porównywanie liczebności, stosowanie liczebników porządkowych, orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni oraz na kartce, pomiary długości, klasyfikowanie, przekształcanie, rytm, następstwo czasu), zadania, zabawy eksperymentalno-doświadczalne, kulinarne.
Natomiast kompetencje naukowo-techniczne to codzienne działania polegające na obserwacji zjawisk atmosferycznych, przyrodniczych, prowadzenie kalendarza pogody, prowadzenie kącików przyrodniczych w salach, zabawy lupą i mikroskopem, zabawy z wykorzystaniem bezpiecznych narzędzi (kąciki majsterkowicza), zabawy eksperymentalno-doświadczalne (poznawanie podstawowych praw fizycznych, chemicznych), plastyczne, przestrzenne, innowacja, kulinarne.

4. KOMPETENCJE INFORMATYCZNE
Realizowane są poprzez działania wprowadzające dziecko w przestrzeń wirtualną, podejmowanie samodzielnej aktywności poznawczej, w tym zabawy projektowe, konstrukcyjne, pracę techniczną i plastyczną.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Nasze przedszkole stara się wykorzystywać narzędzia TIK (np. magnetofon, laptop, komputer, aparat cyfrowy, dyktafon, kamera, urządzenia sterowane dotykiem m.in. tablety) w różnych sytuacjach i przy różnych zadaniach, korzystamy też z Internetu – oglądamy prezentacje i filmy edukacyjne, spektakle teatralne. Podejmujemy też próby programowania, gry w warcaby, szachy.

5. UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ.
Przedszkole to pierwsze metodyczne doświadczenie dziecka związane z uczeniem się – uczeniem się konsekwentnym, możliwie świadomym i ukierunkowanym na osiągniecie konkretnych celów. Rolą przedszkola jest poznanie indywidualnych cech, preferencji dziecka, dobór odpowiednich metod i form pracy, by przygotować dziecko do różnych form nauki – pracy grupowej i indywidualnej oraz do różnorodności stylów uczenia się, tworząc dzieciom sytuacje, w których uczą się one gospodarowania czasem przeznaczonym na zabawę, współpracują przy wykonywaniu zadania i biorą odpowiedzialność za wynik swoich działań.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Umiejętność ta kształtowana jest w naszym przedszkolu poprzez realizację wszystkich obszarów podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Podczas wszelkich zajęć dzieci kształtują umiejętność obserwacji i wyciągania wniosków z własnych działań, uczą się konkretnych zachowań i reakcji. Wdrażamy wychowanków do samodzielnego zdobywania wiedzy przy pomocy różnorodnych źródeł wiedzy (tradycyjnych i nowoczesnych) oraz do współpracy i współdziałania w zespole, grupie, ale też pracy indywidualnej. Stosujemy wzmocnienia pozytywne oraz pracę w grupach mieszanych wiekowo – uczenie się od siebie, praca zespołowa.

6. KOMPETENCJE SPOŁECZNE I OBYWATELSKIE
Na etapie przedszkolnym to zdolność do stopniowego wychodzenia poza obszar rodziny, do pracy z innymi w grupie przedszkolnej. Istotne jest, aby dziecko zrozumiało obyczaje i sposoby funkcjonowania osób w różnych społecznościach i środowiskach, dostrzegało różnorodność zachowań, a stopniowo też postaw.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Realizacja tych treści odbywa się nieustannie, podczas wszystkich sytuacji z jakimi styka się dziecko w przedszkolnej rzeczywistości, a ich celem jest wykształcenie postaw społecznie pożądanych: budzenie zainteresowania historią swojej rodziny, okolicy, kraju, stosowanie zwrotów grzecznościowych, kulturalne zachowanie podczas różnorodnych sytuacji, umiejętność współpracy, otwartość, bezkonfliktowość i tolerancja. Poprzez obchody Dnia Niepodległości, poznawanie pomników historii w swoim mieście i okolicy, wizyta w Muzeum Szkole Polskiej w Płotowie i w zagrodzie Państwa Styp – Rekowskich w Płotówku dzieci uczą się patriotyzmu, umożliwiamy im rozbudzanie tożsamości narodowej i poczucia przynależności. Akcje: „Biało-czerwona w każdym oknie” – zaplanowana i przeprowadzona 11 listopada • „Rekord dla Niepodległej”- odśpiewanie hymnu narodowego 09.11.2018r. o godz. 11.11 • Posadzenie dęba na terenie przedszkola z zakopanymi w butelce życzeniami dla Polski od dzieci, rodziców i nauczycieli • Przygotowanie spektaklu słowno – muzycznego związanego z 11 XI i zaprezentowanie go w Bytowskim Centrum Kultury dla rodziców i gości, pod tytułem „ Przedszkolaki Niepodległej”, obchody Dnia Flagi, powodują, że dzieci są dumne ze swojego kraju i pochodzenia. Natomiast udział w akcjach charytatywnych(zbieranie nakrętek), spacery, wycieczki do różnych miejsc użyteczności publicznej (urząd Miasta, biblioteka, sklep, zakład fryzjerski, apteka itp), spotkania z przedstawicielami różnych zawodów ( ratownik medyczny, policjant, strażak, leśnik, górnik) i z rodzicami, którzy prezentują swoje zawody powodują, że dzieci integrują się ze społecznością lokalną. Jednocześnie staramy się eliminować postawy społecznie niepożądane, służą temu tworzone w grupach kodeksy zachowania, literatura terapeutyczna, rozmowy i przykłady.

7. INICJATYWNOŚĆ I PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ
Należy to rozumieć jako zdolność do wcielania pomysłów w czyn. Kompetencja ta obejmuje stwarzanie dzieciom warunków do samodzielnego eksplorowania świata, eksperymentowania, doświadczania. Inicjatywność i przedsiębiorczość są rozwijane wielopłaszczyznowo, i co ważne, ich elementy są obecne podczas wszystkich działań edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych, w których uczestniczy dziecko w przedszkolu.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Każdorazowo stwarzamy okazje pozwalające dzieciom samodzielnie doświadczać, eksperymentować, eksplorować (np. robienie kanapek, sałatek, szaszłyków, pieczenie – ciasteczek, gofrów, chleba, robienie masła, soków, koktajli, malowanie, rysowanie, wydzieranie, lepienie, układanie klocków, zabawy w piaskownicy), codzienne zabawy na placu zabaw, w kącikach zainteresowań, zabawy doświadczalne i eksperymentalne, granie w gry zespołowe typu, np. „chińczyk”, warcaby. Dzieci współpracują podczas stawiania im zadań do wykonania w parach, grupach czy zespołach, co pozwala im działać i poczuć odpowiedzialność za ostateczny efekt swoich działań. Organizujemy też warsztaty plastyczne, sportowe, kulinarne, wycieczki (piesze i autokarowe).

8. ŚWIADOMOŚĆ I EKSPRESJA KULTURALNA
Praca w tym obszarze ukierunkowana jest na twórcze wyrażanie doświadczeń i emocji za pośrednictwem różnorodnych środków ekspresji: muzyki, sztuk teatralnych, literatury i sztuk wizualnych. Doświadczania takie pozwalają na wyrażenie przez dziecko różnorodnych stanów emocjonalnych, wyzwolenie pozytywnych emocji, a przez to otwarcie się na nowości i pomagają w nawiązaniu relacji.

PRZYKŁADOWE DZIAŁANIA PRZEDSZKOLA
Te kompetencje przedszkolaki nabywają podczas codziennej zabawy i pracy. Mają swobodny dostęp do materiałów plastycznych i instrumentów. Nasi wychowankowie rysują i malują, w tym nietypowymi technikami, np. malowanie gąbkami, rysowanie kredą, kredkami, wydzierają, wycinają. Umiejętności wokalne rozwijają poprzez udział w koncertach czy występując samodzielnie. Prezentują swoje umiejętnościami podczas występów np. Przegląd kolęd i pastorałek. Uczestniczą aktywnie w zabawach Andrzejkowych, Mikołajkowych, Balu Karnawałowym czy w Dniu Przedszkolaka, Święto Ziemi, Festyn Rodzinny. Rozwijają także umiejętności taneczne i grę na różnych instrumentach. Prace naszych małych artystów można podziwiać w salach, na korytarzach, w szatniach i na stronie internetowej. Uczestniczą też w różnych uroczystościach – jako mali aktorzy – pasowanie na przedszkolaka, Święto Niepodległości, Jasełka, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Mamy i Taty, pożegnanie przedszkola. Biorą udział w różnych konkursach np. w Przeglądzie Twórczości Kaszubskiej Dzieci i Młodzieży w kategorii zespoły wokalno-taneczne w przeglądzie twórczości przedszkolnej w BCK w Bytowie, występy na Filipiadzie. Uczestniczą także w konkursach plastycznych organizowanych przez różne instytucje, np. SANEPID ( Najpiękniejszy Grzyb), Koło Wędkarskie w Jasieniu( Ryba), Zrzeszenie Kaszubskie, Wojewódzką Komendę Policji „Bezpieczny przedszkolak”. Uczestniczą w koncertach, przedstawieniach teatralnych i teatrzykach w przedszkolu i BCK w Bytowie oraz w koncertach Państwowej Szkoły Muzycznej.